6.2.Borular

Bir su borusu tüketicilere işlemden geçirilmiş içme suyu taşımak için tasarlanmış herhangi bir boru veya tüptür. Çeşitleri tüm kasabaları, bir cadde veya bina grubu, ya da her bina içinde yer alan küçük çaplı boruları taşıyan büyük çaplı ana boruları içerir.

Malzemeler;  genellikle su boruları dökme demir, polivinil klorür (PVC), bakır, çelik veya betondan oluşturmaktadır.

Yüzyıllar boyunca, kurşun su boruları için en favori malzemeydi, çünkü onun yumuşaklığı pratik olarak onun her şekle girmesini sağlıyordu (Bu kullanım o kadar ortaktı ki, 'kurşunculuk' kurşun olarak Latince'den üretilerek geldi). Bu yıllar önce kurşunla ilgili sağlık riskleri tam olarak anlaşılmış bir kaynak sağlama ile ilgili sağlık sorunları vardı; Bunlar arasında ölü ve bebek ölümleri yüksek oranda idi. Hala kurşun su boruları vardır ve 20. yüzyılın başlarında kullanılmıştır ve birçok hane içinde bulunmaktadır. Kurşun-kalay alaşımı lehim bakır boruları birleştirmek için yaygın olarak kullanılırdı, ancak modern uygulamada kalay-antimon alaşımlı lehimler, bakır birleşimler için kullanılmakta böylece kurşunun zararları ortadan kaldırılmaktadır.

Su dağıtımı önce ya da kullanım noktasında arıtılması duruma bağlıdır. İyi planlanmış ve tasarlanmış su dağıtım şebekelerinde, su genellikle dağıtımdan önce arıtılır ve bazen son kullanıcıya yolda kirlilik bulaşmasını engellemek amacıyla, klorlanmış olarak verilir. Su borularının çeşitleri tüm kasabaları, bir cadde veya bina grubu, ya da her bina içinde yer alan küçük çaplı boruları içeren büyük çaplı ana boruları içerir. Su boruları bir bina içinde bireysel çıkışları beslemek için kullanılan küçük 12.7 mm borulardaki çaptan, 3,65 m dev şebeke büyüklüğünde değişebilir. Yaygın su boruları oluşturmak için kullanılan malzemeler polivinil klorür (PVC), demir, bakır, çelik döküm ve eski sistemler beton veya kil olarak sayılabilir. Uzun hatlar yapmak için, su borusu uzunlukları birleştirmeleri, flanşlı, meme başı, sıkıştırma veya lehimli eklemler ile mümkündür.

Boru Tipleri

Borular çeşitli türlerde ve boyutlarda gelir. Metalik borular, çimento boruları ve plastik borular:  Bunlar üç ana kategoriye ayrılabilir. Metalik borular ; çelik boru, galvanizli demir boru ve döküm borulardır. Çimento boruları; Beton çimento boruları ve asbestli çimento boruları olarak bulunmaktadır. Plastik borular ; plastikleştirilmiş polivinil klorür (PVC) boru olarak bulunmaktadır.

Çelik Borular

Çelik borular nispeten pahalı, ama daha güçlü ve tüm su temini boruları içerisinde en uzun ömürlü olanıdır. Bunlar çoğu diğer borulara göre uygun (uzun) uzunluklarda gelir ve böylece daha düşük kurulum / ulaşım masrafları olur, yüksek su basıncına dayanabilir. Onlar da kolaylıkla kaynak yapılabilinir.

Galvanizli Çelik veya Demir Borular

Galvanizli çelik veya demir borular ; su ve atık su için sıhhi tesisat sektöründe geleneksel boru malzemesidir. Hala dünyada kullanılmasına rağmen, popülaritesi azalmaktadır. Suyun akışı yavaş veya statik olduğu zamanlarda, iç korozyondan dolayı pas oluştuğundan, galvanizli çelik veya demir bruların kullanılması problemlidir. Galvanizli çelik veya demir boru, aynı zamanda tatsız bir tat verebilir ve korozif koşullarda taşınan suyun kokusu olabilir.

Dökme Demir Borular

Dökme demir borular oldukça istikrarlı ve yüksek su basıncı için uygundur. Ancak, dökme demir borular nedeniyle ulaşım sorunları ulaşılması zor yerler için uygun değildir. Buna ek olarak, ağır olmalarından dolayı, genellikle döşenmesi ve birleştirme maliyetleri nedeniyle, kısa uzunluklarda kullanılırlar.

Beton Çimento ve Asbestli Çimento Borular

Beton çimento boruları pahalı ama doğası gereği korosif değildirler. Bunların avantajı, son derece güçlü ve dayanıklı olmasıdır. Ancak, hantal ve ağır olmalarından dolayı, daha zordurlar ve alınması, taşınması ve döşenmesi masraflıdır.

Plastize Polivinil Klorür (PVC) Borular

PVC borular, aşındırıcı olmayan, son derece hafif ve dolayısıyla kullanımı kolay ve ulaşımı rahattır. Yine de, onlar güçlü ve uzun boylarda olmaları, montaj / ulaşım maliyetlerini düşürür. Bununla birlikte, zemin üzerinde maruz kaldığında, fiziksel hasar eğilimli ve ultraviyole ışığa maruz kaldığında kırılgan hale gelir. PVC genişleme ve daralma ile ilgili sorunlara ek olarak, malzemenin yumuşatılması ve 65 ° C'nin üzerindeki sıcaklıklara maruz kaldığında deforme olacaktır.

Mali Hususlar

Kurulum maliyetleri projenin toplam maliyetinin önemli bir bölümünü oluşturuyor. Gerçek boru maliyetindeki farklılıklar çoğu projenin toplam maliyetini değiştirmez. Bununla birlikte,aşağıdaki faktörler kurulum maliyeti ve borunun seçimi ile ilgili dikkate alınmalıdır:

1. Boru Ağırlığı: Hafif boru daha kolay ve hızlı işlenebilir.
2. Montaj kolaylığı: İtmeli eklem, cıvatalı eklemden çok daha hızlı monte edilebilir.
3. Boru gücü: Eğer boru dış baskılara dayanacak şekilde özel yatak gerektiriyorsa, ve bir diğer boru bunu gerektirmiyorsa, buradaki boru seçimi boruyu döşeme maliyetlerini etkileyebilir.

Sağlık Yönünden Bir dağıtım sistemindeki sızıntı, kaynaktan veya arıtma tesisinden gelen suyun dağıtım sistemi tüketiciye ulaşmadan önce kontamine olma olasılığını artırır. Ayrıca, sızıntı son kullanıcıya gelirken yolda önemli su kaybına neden olabilir. Dağıtım sistemi iyi yönetilmeli, tasarlanmalı ve minimum su sızıntısı olacak şekilde yapılmalıdır. İç boru basıncı sürekli dış hidrostatik basıncından daha büyük olmalıdır. Bu sızıntıların kaybını azaltmak ve patojenik mikroorganizmaların aşırı büyümesini minimize etmek, suyun düzgün dağıtımını sağlayacaktır. Klor veya kloramin dezenfektan belli bir seviyede ise dağıtım sistemi içindeki kirlilik riskini azaltacaktır. Dağıtım sırasında kontamine su girişleri, önemli su bazlı patojenlerin kaynağı ve su hastalıklarının nedenidir.

Genellikle, su boruları bakırdan ve banyo armatürleri bakır (pirinç, bronz) içeren alaşımlardan yapılmış olabilir. (ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA)) umumi su dağıtımında, bakır borularda maximum 1,300 per milyar (ppb)  Maksimum Kirletici Seviyesi Hedefi (MCLG) koymuştur. MCLGs sağlık standartları açısından uyugulanabilirliği yoktur.) Başlıca kaynağı boru ve banyo armatürleri olan bakır, korozif (asidik) su nedeniyle, suyun içine süzülmektedir. Bazı banyo armatürlerin üzerinde mavi-yeşil lekeler kalır, bu suda bakır varlığının bir işaretidir. Genellikle, içme suyunun bakırda birkaç saat bulunması, fazla bakırın sıhhi tesisat ile gelmesi demektir. Bu nedenle, içmek ve  yemek pişirmek için kullanmadan önce sık sık önemli ölçüde bakır düzeyini azaltmak için, suyu 30 ila 60 saniye süreyle akıtmak gerekir.

Uygulanabilirlik Su boruları, özellikle içme için su dağıtımı olamk üzere hemen hemen her yerde gereklidir. Su borularının en sağlam ve dayanıklı tipleri çimentodan yapılır. Onların ağırlığından dolayı  yüklenmeleri zor ve pahalıdır. PVC boruları ulaşılması zor uzak bölgelere yüklemek daha kolay ve çok daha hafif olduğundan uygundurlar.

.